Isparta ve Şanlıurfa’dan yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan tarihi eserlerimizden ikisi daha, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nın ilgili birimleri tarafından gerçekleştirilen ısrarlı takipler sonucunda Türkiye’ye iade ediliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın konuyla ilgili açıklamasına göre; Isparta kökenli Sidamara tipi bir lahit ile M.Ö. 2-3 bine tarihlendirilen bir araba modeli eseri, 15 Şubat’ta İngiltere’den Türkiye’ye getirilecek. Ülkemize geri kazandırılan eserler, lansman toplantısı ile basına tanıtıldıktan sonra Ankara Anadolu Medeniyetler Müzesi’nde sergilenmeye başlanacak.

Polisiye Romanları Aratmayacak Takip

1980’li yıllarda Isparta Göksöğüt Belediyesi’nce tespit edilen ve Belediye’ye taşınan Sidamara tipi bir lahit, Isparta Müzesi Müdürlüğü’nde 3 ana parça ve ufak birkaç parça olarak kayıtlara geçmişti. Eserin, ilk fotoğraflandığı 1987 yılı ile müzeye taşındığı 1988 yılı arasında çalınan eksik parçaları, 2015 yılında yaptığı bir araştırma sırasında Prof. Dr. Volker Michael Strocka tarafından fark edildi. Bu parçalar, Londra’daki bir müzayede evinin 1988 yılında bastığı müzayede kataloğunda yer alıyordu. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan girişimler sonucunda irtibata geçilen müzayede evi, gizlilik kanunları sebebiyle alıcıların isimlerini açıklayamayacaklarını bildirdi. Bunun üzerine eserler, Interpol Çalıntı Sanat Eserleri Veri Tabanına kaydettirildi ve uluslararası alanda arattırılmaya başlandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanlarınca yapılan katalog taramalarında, bu parçalardan birinin 4 Aralık 2019 tarihinde bir başka müzayede evi tarafından satışa çıkarılacağı tespit edilince, Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol-Europol Dairesi ile irtibata geçildi ve İngiltere polisi ile temas kuruldu. Eserin satışının durdurulmasının ardından, Türkiye’nin sunduğu veriler sayesinde yasadışı olarak Türkiye’den çıkarılmış olduğu hususunda ikna olan İngiliz polisi, eseri elinde bulunduran kişi ile görüşerek aracılık etti ve eserin Türkiye’ye iadesi sağlandı.

İkinci eser de İngiltere’de bulundu

Yine İngiltere’de bulunan bir diğer müzayede evinde ise, Anadolu kökenli olan ve M.Ö. 2-3 bine tarihlendirilen, iki adet boğa tarafından çekilen bir araba modelinin satışa çıkarıldığı tespit edildi. Söz konusu eserin benzerlerinin Şanlıurfa Müzesi koleksiyonunda olduğunun belirlenmesi üzerine, bu alanda yayınları bulunan Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu ile irtibata geçilerek eserin kökenine ilişkin bir rapor hazırlaması talep edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliği’ne iletilen rapora dayanılarak da müzayede evinden, eserin satışının durdurulması talep edildi.

Müzayede evi ilk girişimi reddedince Müşavirlik, İngiliz polisi ile irtibata geçti ve eserin satışının durdurulması konusunda destek istedi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün ve Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliği’nin girişimleri sonucunda görüşme sağlanan eser sahibinin, eser üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçmesiyle eserin Türkiye’ye iadesi kabul edildi.

Yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan tarihi zenginliklerimizden 2 önemli parça daha, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ısrarlı takibi ve İçişleri Bakanlığı’nın destekleriyle ülkemize yeniden kazandırılmış oldu.